Jeśli ktoś daje Ci tylko dwa warianty do wyboru, jednocześnie zakrywając pozostałe, to czyni błąd logiczny. Możesz przekonać się, jak działa sofizmat czerni i bieli i jak go używać.

Bifurkacja

Bifurkacja jest ciekawym sofizmatem, którego inną nazwą jest sofizmat czerni i bieli.

Sofizmat bifurkacji polega na zaprezentowaniu sytuacji w kontekście ALBO/ALBO wtedy, kiedy mamy więcej możliwości wyboru.

Np. Życie jest albo czarne, albo białe.

Jest wiele sytuacji, w których wybór jest tylko jeden, a są sytuacje, w których wyborów jest wiele. Nam chodzi o ten drugi wariant. Ponieważ naszym zadaniem jest ograniczenie wyboru do tylko dwóch wariantów. Czyli wykluczenie innych możliwych opcji na rzecz jakiś dwóch.

Ale to jeszcze nie wszystko, co musimy zrobić, ponieważ dając komuś dwa warianty do wyboru, naszym celem jest, aby wybrał ten jeden, na którym nam zależy. W związku z tym jeden wariant jest raczej mało istotny i błahy, gdzie jest oczywiste, że każdy wybierze to, na czym nam zależy.

Sofizmat jest wykorzystywany przez masę różnych grup społecznych,

np. Albo będziesz wierzył w boga, albo pójdziesz do piekła.

Często ankiety zawierają w sobie błąd logiczny, kiedy to odpowiedzią na nie jest tak/nie, a żadna z tych odpowiedzi nas nie satysfakcjonuje. Nic nie jest do końca czarne i białe. Dlatego często jesteśmy wkładani do jakiś szufladek. Jeśli nie jesteśmy tacy, to jesteśmy tacy.

By było łatwiej zacząć, dobrą przedmową jest powiedzieć „Cóż wygląda na to, że mamy tylko dwie możliwości…”

Przykłady:

  - Albo jesteś z nami, albo przeciwko nam.

  - Albo skorzystasz z mojego produktu, albo stracisz swoją szansę.

  - Albo podniesiemy podatki w państwie, albo nasze państwo upadnie.

Można także tworzyć o wiele bardziej złożone konstrukcje zdań, ale to, jako fundament tego sofizmatu, powinno Ci wystarczyć.

Licencja: Creative Commons