-1
głosów
- +

Historia i wartość gospodarcza pszenicy

Autor:

Aktualizacja: 07.10.2019


Kategoria: Rolnictwo / Uprawy


Artykuł
  • 0 głosów dodatnich
  • 1 głosów ujemnych
  • 179 razy czytane
  • 0 przedrukowany
  • 0 Polemik/Poparć <span class="normal">Odpowiadanie na artykuł</span>
  • Licencja: CR <span class="normal">Wszelkie prawa zastrzeżone. Artykuł może być opublikowany jedynie na Artelis. Zabronione jest pobieranie artykułu i korzystanie z niego bez pismnej zgodny autora i serwisu Artelis.pl&nbsp;</span>
Dostęp bezpłatny <span class="normal">Dostęp do treści jest bezpłatny.<br/> Inne pola eksploatacji mogą być zastrzeżone sprawdź <b>licencję</b>, żeby dowiedzieć się więcej</span>
 

Zboża towarzyszą człowiekowi od zarania dziejów. Najwięcej dowodów archeologicznych odnaleziono na bliskim wschodzie, gdzie zboża zaczęto uprawiać ponad 11 000 lat temu. Obszar ten rozciąga się wzdłuż Egiptu przez wybrzeża Morza Śródziemnego


Dobre warunki klimatyczne w tym regionie, obfitość wód naniesionych przez Nil i obie rzeki w Mezopotamii tworzyły warunki do osiedlania się ówczesnych plemion pasterskich i rozwoju rolnictwa.

Zboża zaliczamy do klasyfikacji botanicznej do rodziny Wiechlinowatych – Poaceae. Do tej grupy włącza się również kilka innych gatunków z innych rodzin botanicznych zwanych w celu odróżnienia zbóż prawdziwych, trawami szlachetnymi oraz zbożami rzekomymi. Marginalne jest ich znaczenie, gdyż należą do nich: gryka siewna, komosa ryżowa, szarłat spożywczy i inne gatunki.

Pierwszym udomowionym gatunkiem pszenicy była samopsza (genetyczny diploid), którą uprawiano prawdopodobnie 9 000 lat temu. Współcześnie ten gatunek można spotykać na terenach upraw górskich lub Morza Śródziemnego.

Wiele źródeł historycznych podaje jako pierwszy gatunek – płaskurkę ( genetyczny tetraploid). Źródła wskazują na ten gatunek już 8000 lat temu.

Współcześnie najpowszechniejszym gatunkiem uprawnym pszenicy jest pszenica zwyczajna ( genetycznie heksaploid). Jej walory sprawiły, że krótko po udomowieniu dotarła na bliski wschód, a do Ameryki Północnej w XVI wieku. Pszenica zwyczajna obecnie uprawiana jest na terenach stref klimatu umiarkowanego i w górzystych rejonach stref tropikalnych.

Innym gatunkiem uprawnym jest pszenica orkisz, zwana potocznie orkiszem. Jej pochodzenie nie jest ściśle określone. Liczne źródła wskazują na kaukaz, jak i na Półwysep Iberyjski. W Europie orkisz był uprawiany 1000 lat przed naszą erą, aż do późnego średniowiecza. Obecnie ten gatunek ze względu na walory dietetyczne i zdrowotne uprawiany jest ponownie, lecz bardzo powoli wkracza na uprawy Europejskiej. Z orkiszu produkuje się chleb, kaszę zwaną pęczakiem a także płatki, kiełki i piwo. Dietetycy twierdzą ze spożywanie orkiszu reguluje przemianę materii, a nawet zmniejsza zawartość cholesterolu we krwi.

Współcześnie najczęściej uprawiana jest jak już zostało wspomniane, pszenica zwyczajna, której obecnie jest ponad 50 000 gatunków. Wielkość produkcji w skali międzynarodowej to około 550-620 mln ton rocznie. Głównymi producentami ziarna są Chiny, Indie, USA. Rosja i Francja.

 

 

Bibliografia

- Grzebisz Witold, Szczepaniak Witold, „Zboża”, [w:] Produkcja roślinna – technologie produkcji roślinnej, cz. III, pod red. Witolda Grzebisza, Warszawa 2009, s. 12-17.

inż. Katarzyna Kierońska

Lista Tagów: rolnictwo, uprawa, pszenica

Podobał Ci się artykuł?
-1
głosów
- +

Brak polemik/poparć



Podobne artykuły:


KOMENTARZE


Używając tej strony zgadzasz się na wykorzystywanie plików Cookie.
Dowiedz się więcej.

Używamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki. Z dniem 25.05.2018 wprowadziliśmy też w życie rozporządzenia dotyczące ochrony danych osobowych. Więcej informacji w naszej Polityce Prywatności i Regulaminie.

Zamknij