Wprowadzenie badań poligraficznych do praktyki instytucji państwowych w Polsce Ludowej nie było efektem równoległego rozwoju naukowego i technologicznego, lecz raczej konsekwencją zainteresowania służb bezpieczeństwa narzędziem, które w innych krajach znajdowało już zastosowanie operacyjne i śledcze.

W badaniach nad fizjologicznymi aspektami pobudzenia seksualnego kobiet od dekad dominuje jedna technika pomiarowa – fotopletyzmografia pochwy. Jej uprzywilejowana pozycja wynika nie tyle z doskonałości metodologicznej, ile raczej z braku równie dostępnych i jednocześnie użytecznych alternatyw. To narzędzie pozwala uchwycić zmiany zachodzące w obrębie naczyń krwionośnych ścian pochwy, jednak interpretacja uzyskiwanych danych wymaga dużej ostrożności i świadomości jego ograniczeń.

Badania wariograficzne (poligraficzne), to narzędzia mające na celu ocenę wiarygodności i prawdomówności jednostek poprzez analizę ich reakcji fizjologicznych na pytania. Izrael, jako kraj o skomplikowanej sytuacji bezpieczeństwa i wielu wyzwaniach, wykorzystuje te testy w różnych sferach, zarówno w dziedzinie śledztw kryminalnych, jak i w obszarze bezpieczeństwa narodowego. W tym artykule przyjrzymy się zastosowaniom badań wariograficznych w Izraelu i wyzwaniom związanym z ich użyciem.

Badania wariograficzne od dawna są używane w Stanach Zjednoczonych w celu oceny wiarygodności i prawdomówności osób. Cieszą się popularnością zarówno w sektorze mundurowym, jak i cywilnym. Choć od lat stanowią istotne narzędzie wykorzystywane w śledztwach policyjnych i w ramach działań na rzecz bezpieczeństwa narodowego, coraz częściej trafiają na rynek cywilny (rekrutacja, weryfikacja wypłat odszkodowań, szpiegostwo gospodarcze).

Można zaryzykować stwierdzenie, że lata 60. ubiegłego wieku były początkiem ery badań poligraficznych w Polsce. Chociaż przeszło czterdzieści lat wcześniej, bo w 1921 roku John Larson skonstruował  pierwszy poligraf, urządzenie to dotarło do Polski znacznie później. W zasadzie gdyby nie otwarty umysł profesora Pawła Horoszowskiego i jego wrodzona dociekliwość, czekalibyśmy na pierwsze badanie psychofizjologiczne w Polsce znacznie dłużej.