Przestrzeganie przepisów
Kwestię BHP w drukarniach reguluje Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów i Ministrów Pracy i Opieki Społecznej oraz Zdrowia z dnia 22 listopada 1951 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładach graficznych (Dz.U. nr 65 poz. 447). Znajdziemy tam minimalne wymagania dotyczące warunków pracy, odzieży ochronnej oraz zasad związanych z eksploatacją maszyn drukarskich. Pracodawca musi przestrzegać tych wymogów, aby zapewnić swoim pracownikom bezpieczne i komfortowe środowisko pracy. Ponadto należy przeprowadzać regularne kontrole bezpieczeństwa, które pozwolą wykryć ewentualne zagrożenia (np. usterki maszyn).
Zabezpieczenia maszyn drukarskich
Podstawowym zagrożeniem dla pracowników drukarni są maszyny, w tym krajarki i gilotyny, zszywarki, sztanctygle, falcerki, maszyny offsetowe. Nieprzestrzeganie instrukcji eksploatacji i zasad bezpieczeństwa może skutkować zarówno niegroźnym stłuczeniem czy powierzchowną raną ciętą, jak i poważnym urazem zmiażdżeniowym lub amputacją. Dlatego maszyny poligraficzne powinny być obsługiwane wyłącznie przez przeszkolonych pracowników. Nie mniej ważne są fizyczne zabezpieczenia, takie jak:
- poręcze w miejscach, w których pracownik musi pochylić się nad maszyną;
- osłony ruchomych części oraz szczelin pomiędzy ruchomymi częściami maszyn;
- sygnalizatory dźwiękowe i świetlne;
- kurtyny bezpieczeństwa blokujące ruch maszyny po wykryciu obecności człowieka;
- łatwo dostępne przyciski awaryjne;
- wyłączniki krańcowe blokujące ruch maszyny w określonych warunkach.
Dbanie o bezpieczne warunki pracy
Kolejnym zagrożeniem w pracy drukarza jest narażenie na szkodliwe warunki pracy: hałas pracujących maszyn, promieniowanie laserowe i ultrafioletowe, szkodliwe substancje chemiczne (m.in. w składzie farb drukarskich) czy zapylenie. W związku z tym pracodawca powinien zapewnić pracownikom odpowiednie środki ochrony osobistej (np. okulary ochronne, ochronniki słuchu, maski przeciwpyłowe). Drukarnia powinna być również wyposażona w wentylację mechaniczną wywiewną, która usunie zanieczyszczenia powietrza. Poza wentylacją ogólną należy zastosować ssawki miejscowe przeznaczone do odciągania zanieczyszczeń u źródła ich emisji. Pracodawca powinien również systematycznie sprawdzać natężenie hałasu zwykłego i wibracji.
Skuteczne znaki bezpieczeństwa
Ze względu na liczne zagrożenia w drukarni nie może zabraknąć znaków BHP. Oprócz tradycyjnych tabliczek i naklejek można wdrożyć nowoczesny system oznakowania, który bazuje na projektorach wyświetlających dowolny obraz na płaskiej powierzchni (np. podłodze). Za pomocą rzutnika można wyświetlić np. zakaz wstępu osobom nieupoważnionym lub znak nakazu dotyczący stosowania środków ochrony indywidualnej. Projektory mogą również wyświetlać spersonalizowane treści, co pozwala na dostosowanie oznakowania do specyficznych potrzeb zakładu graficznego.
Bezpieczny transport wewnątrzzakładowy
W dużych drukarniach często korzysta się z wózków widłowych, dlatego warto zastosować rozwiązania, które zmniejszą ryzyko wypadków z udziałem tych pojazdów. Przykładem takiego rozwiązania są lampy Red Zone, które wyświetlają linie bezpieczeństwa wokół wózka. Dostępne są również zaawansowane systemy (IPAS, IVIEW+), które uruchamiają sygnały ostrzegawcze w razie wykrycia ryzyka kolizji między pieszym a wózkiem lub między dwoma pojazdami. Z kolei w mniejszych drukarniach, w których korzysta się z ręcznych wózków paletowych, warto stosować osłony na koła dla ochrony stóp oraz blokady zapobiegające stoczeniu się wózka.
